خوش اخلاقی

یکی از مسائل مهمی که پرداختن بدان خالی از لطف نیست توجه به تفاوت میان اخلاق و ادب است. مسئلهای که گاه میان آن دو خلط شده و هریک به جای دیگری به کار برده میشود.

تعریف اخلاق
اخلاق جمع خلق است، و خلق را مرحوم نراقى این گونه تعریف كرده است: «قدرت و توانایى روح انسانى كه باعث شود كارها را به آسانى و بدون فكر و تأمل انجام دهد». بنابراین هر چه را انسان با عادت و تمرین بدست آورد و انجام دادن آن براى او آسان باشد آن را خلق مىنامند. از تعریفها بدست میآید كه اخلاق ملكه یا حالتى است كه در نفس انسانى رسوخ كرده و باعث مىشود كه اعمال بدون فكر و تأمل از او سر بزنند.
بقیه در ادامه مطلب...
در اسلام اهمیت زیادى به مسأله رعایت آداب، و بر خورد توأم با احترام و ادب با همه کس، و هر گروه، وارد شده است که به عنوان نمونه در اینجا به چند حدیث اشاره مى شود.
امام على(علیه السلام) مى فرماید: الاداب حلل مجددة؛ رعایت ادب همچون لباس فاخر و زینتى و نو است.
و در جاى دیگر مى فرماید: الادب یغنى عن الحسب؛ ادب انسان را از افتخارات پدران و نیاکان بى نیاز مى کند.
در حدیث دیگرى از امام صادق(علیه السلام) مى خوانیم: خمس من لم تکن فیه لم یکن فیه کثیر مستمتع! قیل و ما هن یا ابن رسول الله؟ قال: الدین و العقل و الحیأ و حسن الخلق و حسن الادب:
پنج چیز است که در هر کس نباشد صفات و امتیازات قابل ملاحظه اى نخواهد داشت.
عرض کردند: اى فرزند رسول الله آنها چیست؟ فرمود: دین و عقل و حیا و حسن خلق و حسن ادب.
و نیز در حدیث دیگرى از همان امام(علیه السلام) مى خوانیم که فرمود: لایطمعن ذو الکبر فى الثناء الحسن، و لا الخب فى کثرة الصدیق، و لاالسىء الادب فى الشرف:
افراد متکبر هرگز نباید انتظار ذکر خیر از سوى مردم داشته باشند و نه افراد نیرنگ باز انتظار کثرت دوستان، و نه افراد بى ادب انتظار شرف و آبرو.