ادب ماندگارترین میراث انسان

چهره قدرتمند سیاسی امام خمینی(ره) مانند حجابی، مانع از آشکار شدن دیگر ابعاد امام(ره) از جمله بعد اخلاقی و عرفانی ایشان شده است. به همین دلیل موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ه) مدتی است به انتشار کتاب هایی درباره اخلاق و سیره ایشان در مجموعه ای با نام «امام خمینی و مفاهیم اخلاقی» می پردازد. «آداب معاشرت و اخلاق اجتماعی» بیست و یکمین کتاب از این مجموعه است. 

 

  
محمد باقری، نویسنده کتاب آداب معاشرت و اخلاق اجتماعی، تلاش می کند ابتدا به تعریف ادب از دیدگاه آیات و روایات پرداخته، پس از آن نمود عملی ادب را در زندگی فردی و اجتماعی امام خمینی(ره) با بیان مثال هایی شرح دهد. حاصل کار او در سه بخش کلیات، آداب فردی و آداب اجتماعی و در 113 صفحه پیش روی مخاطبان قرار گرفته است. 
  
بخش نخست این کتاب در جست وجوی ادب در کلام الله و روایات به این سخن پیامبر اکرم(ص) می رسد که : «قرآن جای ادب خداست، پس تا می توانید ادب آن را یاد بگیرید.» در ادامه، در اهمیت آداب از قول امام خمینی(ره) می نویسد: «اگر در دبیرستان های ما که جوان ها می روند تهذیب در کار نباشد، ادب اسلامی در کار نباشد و در دانشگاه، اسلام نباشد و از علوم اسلام و از احکام اسلام خبری نباشد، رو به زوالیم، یعنی هم اسلام به باد می رود و هم کشور.» 
  
پاکی و آراستگی، آداب راه رفتن، آداب سفر، نظم، حسن خلق، گذشت، فروتنی و محبت از جمله آداب فردی اند که بخش دوم کتاب به بیان آنها در سیره عملی امام خمینی(ره) می پردازد. در قسمتی از این بخش، امام خمینی(ره) رمز موفقیت و پیروزی انقلاب را حسن خلق دانسته و می فرماید: «برادرها! رفتار اسلامی تان را حفظ کنید. ما با رفتار اسلامی و با حفظ نهضت و با پیشبرد نهضت و توجه به اینکه خدای تبارک و تعالی ما را با رفتار و اخلاق اسلامی تایید می کند، این قدرتی را که من و شما را به پیروزی رسانده است، حفظ کنید. این قدرت خدایی را، این قدرت لایزال الهی را که با شما تا حالا با عنایت بزرگ خودش رفتار کرده است، با قصدهای خالصتان، با تصمیم بر اینکه برای خدا نهضت را پیش ببرید، حفظ کنید. مادامی که این معنا را حفظ کردید، خدا با شماست» 
  
سلام از نشانه های تواضع است و مانع ایجاد حس تکبر در انسان می شود. بخش سوم کتاب با این مقدمه، به بیان آداب اجتماعی از جمله سلام، برخورد با همسر و فرزندان، دوستی، تحصیل، برخورد با همسایه، برخورد با مخالفان و مردم داری پرداخته، اهمیت این آداب را با بیان نمونه هایی از سیره عملی امام خمینی(ره) توضیح می دهد. در بخشی از آداب رفتار با زیردستان، از قول امام خمینی(ره) خطاب به مسوولان می خوانیم: «مبادا یک وقتی در ضمن اینکه شما خدمت می کنید، یک درشتی ای باشد که خدمت شما را در خودش محو کند. بایداخلاق اسلامی و آداب اسلامی درست مراعات بشود، همانطور که شیوه ائمه ما و اولیای خدا و انبیای خدا بوده است که خودشان را خدمتگزار مردم می دیدند و با حسن معاشرت و با رفتار الهی رفتار می کردند.» 
  
کتاب «آداب معاشرت و اخلاق اجتماعی» با شمارگان 5000 نسخه و بهای 17000 ریال، از سوی نشر عروج، وابسته به موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) منتشر و روانه بازار نشر شده است.